Przejdź do treści głównej
Data wydruku: 2026-08-15 22:59:19

UGiM w Ozimku

ks. J. Dzierżona 4b
46-040 Ozimek
tel.: +48774622800
e-mail: sekretariat@ugim.ozimek.pl
www: 2027.ozimek.pl

Noty historyczne

Grodziec

(Fridrichu Hradec 1752, Fridrichgraetz, Friedrichsgrätz do 1945, Grodziec po 1945). 

Już w 1751 roku w krasiejowskich lasach nieopodal Ozimka nadleśniczy królewski Rhedanz wskazuje miejsce gdzie powstanie największa osada kolonijna z okresu fryderycjańskiego na Śląsku. Już w grudniu tego roku pierwszych 33 osadników, którymi byli husyci w większości z okolic Uher w Czechach, przybywa do powstającej wsi. W roku następnym 1752 Fryderyk II Król Prus wydaje dokument założenia kolonii, udzielając przywilejów i zwolnień podatkowych dla osadników na 10 lat. Od imienia władcy pochodzi nazwa osady. 

Ostatni dom kolonijny 1920 r.
Ostatni dom kolonijny 1920 r.

(Fridrichu Hradec 1752, Fridrichgraetz, Friedrichsgrätz do 1945, Grodziec po 1945)    

Już w 1751 roku w krasiejowskich lasach nieopodal Ozimka nadleśniczy królewski Rhedanz wskazuje miejsce gdzie powstanie największa osada kolonijna z okresu fryderycjańskiego na Śląsku. Już w grudniu tego roku pierwszych 33 osadników, którymi byli husyci w większości z okolic Uher w Czechach, przybywa do powstającej wsi. W roku następnym 1752 Fryderyk II Król Prus wydaje dokument założenia kolonii, udzielając przywilejów i zwolnień podatkowych dla osadników na 10 lat. Od imienia władcy pochodzi nazwa osady.

Wybudowano ją według ściśle opracowanego przez pisarza nadleśnictwa Moor’a planu. Uregulowano przepływającą rzeczkę, nazwaną potem Friedrichsgrätzer-wasser (Woda Grodzieńska). Po obydwu jej stronach wytyczono jednakowej szerokości drogi i wybudowano jednakowych 100 domów kolonijnych. W centralnej części wsi, na skrzyżowaniu dróg zaplanowano budowę kościoła, plebani, szkoły i aresztu.

Rzeczywistym realizatorem był kaznodzieja Blanicky, założyciel wielu husyckich miejscowości na Śląsku. Już w pierwszym roku istnienia liczba mieszkańców przekroczyła 200. Podstawowym zajęciem była praca na roli, w lesie oraz w niedalekiej hucie. Wielu mieszkańców zajmowało się też tkactwem.

W roku 1754 stałą posadę otrzymał nauczyciel. W latach 1767-68 wybudowano kościół i rozpoczęto budowę szkoły. Pierwszym pastorem dla ewangelików z Grodźca i Ozimka był Jan Conradi. Kościół przebudowano i dobudowano wieżę w 1826 roku. Już na początku XIX wieku liczba mieszkańców przekroczyła 1000. W 1845 roku wybudowano nową, masywną, murowaną, piętrową szkołę do której uczęszczało 245 dzieci.

W drugiej połowie XIX wieku większość mieszkańców utrzymuje się z rzemiosła: jest 45 szewców , 136 tkaczy pracujących na krosnach i warsztat ślusarski. Poza główną częścią kolonii, na północny zachód od niej znajduje się młyn, a w położonym na zachód przysiółku Ohradenka 4 domostwa i tartak. Pożary w 1894 i 1904 roku strawiły znaczną część drewnianych budynków z okresu fryderycjańskiego. Wieś liczącą już 1790 mieszkańców odbudowano w większości z cegły. W roku 1906 wybudowano nową plebanię.

Mimo, że w plebiscycie 1921 roku większość mieszkańców opowiedziała się za Niemcami, nadal używali oni w mowie codziennej języka czeskiego i kultywowali swoje odrębne tradycje.

Po wkroczeniu wojsk radzieckich w styczniu 1945 roku wszyscy mieszkańcy zostali przesiedleni do zachodnich Czech, a stamtąd prawie wszyscy wyemigrowali do Niemiec. Grodziec został w tym samym roku zasiedlony Polakami wypędzonymi z Biłki Królewskiej i Szlacheckiej nieopodal Lwowa.

UGiM w Ozimku
2026-08-15 22:59:19