Przejdź do treści głównej
Data wydruku: 2026-08-16 10:31:36

UGiM w Ozimku

ks. J. Dzierżona 4b
46-040 Ozimek
tel.: +48774622800
e-mail: sekretariat@ugim.ozimek.pl
www: 2027.ozimek.pl

Noty historyczne

Biestrzynnik

Biestrzynnik
(Biestrzinick 1679, Biestynnik 1742, Biessdrzinnick 1783, Biestrczinek 1845, Biestrzinnik 1864, Ringwalde 1936, Biestrzynnik po 1945 ) 

Nazwa miejscowości należy wywodzić od śląskiego, gwarowego słowa pierścień lub inaczej biestrzyń i wiązać najprawdopodobniej z pierwotnym, widocznym zresztą do dnia dzisiejszego, układem zabudowy wsi. Okrąg wśród lasów miał średnicę 1 i 1 mili. Przez wieś przepływa rzeka Libawka, wpadająca w okolicach Szczedrzyka do Małej Panwi. Osada otoczona była lasami: od wschodu należącymi do Książąt Raciborskich z nadleśnictwem w Zębowicach, od południa do Królewskiego Okręgu Leśnego w Krasiejowie, a od zachodu i północy do Majoratu Turawa.

biestrzynnik_1
biestrzynnik_1

 

Choć osada istniała z pewnością dużo wcześniej, najstarsza pisana informacja o niej pochodzi z protokołu wizytacyjnego szczdrzykowskiej parafii z roku 1679, gdzie wśród miejscowości do niej należących wymienia się po raz pierwszy jej nazwę. Mowa jest o 12 wieśniakach z Biestrzinick’a, płacących po 1 srebrnym groszu rocznie na rzecz kościoła. W roku 1725 wieś zamieszkuje 8 gospodarzy.

 

W roku 1736 pojawia się nazwa Poliwowa, wymieniana jako część Ligoty, a dziś należąca do Biestrzynnika. Nazwę wywodzi się od identycznie brzmiącego nazwiska. W roku 1783 w Biestrzynniku mieszkało 11 zagrodników, 18 chałupników i 11 czynszowników, a liczba mieszkańców wynosiła 245. Kiedy w roku 1823 wybudowano szkołę dla wsi i okolicznych przysiółków we wsi było już 76 domostw, a liczba mieszkańców osiągnęła 675. Utrzymywali się z pracy na roli i hodowli bydła. Wypalano także węgiel drzewny, wydobywano piasek dla okolicznych hut. W Solarni stanowiącej dzisiaj część wsi znajdowała się niewielka huta szkła. Większość mieszkańców była katolikami należącymi do parafii w Szczedrzyku. 4 rodziny ewangelickie uczęszczały do kościoła w Grodźcu.

Około 1830 roku w Poliwodzie hrabiowska rodzina von Garnier wybudowała hutę żelaza. Stanął wysoki piec, dwie fryszernie i kuźnia. Miechy i młoty napędzane były siłą wody rzeki Libawki. Huta ta istniała jeszcze w 1865 roku.

Z dokładnego opisu z roku 1860 dowiadujemy się, że w Biestrzynniku zamieszkiwało 11 wolnych zarodników, 48 chałupników i 41 ubogich chałupników wygonowych. Mieszkańcy nadal utrzymywali się z pracy na roli i hodowli bydła. Część uboższych mieszkańców dorabiało produkując gonty. We wsi znajdował się jeden młyn wodny i leśniczówka. Do szkoły uczęszczało 182 dzieci z Biestrzynnika, Poliwody, Solarni i Dylak oraz nieliczne ze Szczedrzyka i Kadłuba Turawskiego. W 1910 roku liczba mieszkańców zmalała do 468, 15 lat później osiągnęła 503, a krótko przed wybuchem II Wojny Światowej już 600.

W 1933 roku założono Ochotniczą Straż Pożarną. Do czasu budowy kościoła w Dylakach w latach 1938-1941 wieś należała do parafii Szczedrzyk.

 

 

 

    

UGiM w Ozimku
2026-08-16 10:31:36