Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji.
Ma ono na celu dodatkowe wsparcie finansowe osób niepełnosprawnych ze względu na zwiększone koszty związane z pielęgnacją, rehabilitacją czy opieką medyczną. Z rządowych danych wynika, że połowa osób pobierających 500 plus to seniorzy w wieku plus 75 lat.
Komu dedykowane jest świadczenie uzupełniające?
Świadczenie uzupełniające otrzymają osoby, które zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są:
- obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub
- posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub
- cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji,
- nie są uprawnione do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych albo suma tych świadczeń o charakterze innym niż jednorazowe, wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń, z wyłączeniem:
- renty rodzinnej przyznanej dzieciom bez względu na ich wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy
w okresie do ukończenia 16 lat albo do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia,
- zasiłku pielęgnacyjnego oraz innych dodatków i świadczeń wypłacanych wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów nie przekracza kwoty 2.157,80 zł miesięcznie.
Kto nie otrzyma świadczenia uzupełniającego?
Osoba, która nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do świadczenia oraz która jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności. Wyjątkiem jest sytuacja gdy osoba taka odbywa karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
Jaka jest wysokość świadczenia uzupełniającego?
Świadczenie uzupełniające przysługuje w wysokości nie wyższej niż 500 zł miesięcznie, przy czym łączna kwota świadczenia uzupełniającego i świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych oraz zagranicznych świadczeń emerytalno-rentowych, z uwzględnieniem wyłączeń, o których mowa w ww. ustawie, nie może przekroczyć od 1 marca 2023 r. 2.157,80 zł miesięcznie.
Jak dostać 500 plus dla niezdolnych do samodzielnej egzystencji?
Aby otrzymać świadczenie uzupełniające, należy złożyć wniosek o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Osoby uprawnione do świadczeń w ZUS składają go w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub w najbliższej placówce ZUS, a osoby uprawnione do emerytur lub rent w KRUS – w oddziale lub w placówce terenowej KRUS. Wniosek o świadczenie uzupełniające można przesłać również pocztą.
Osoby, które pobierają emerytury z KRUS oraz z ZUS – wniosek o to świadczenie winny złożyć w ZUS.
Do wniosku należy dołączyć jeden z niżej wymienionych dokumentów, który potwierdza niezdolność do samodzielnej egzystencji, to jest orzeczenie :
- o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji lub,
- o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub,
- o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji lub,
- o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji,
- w przypadku osób uprawnionych do emerytury lub renty zagranicznej bądź innego świadczenia zagranicznego o podobnym charakterze – dokument potwierdzający prawo do tych świadczeń i ich wysokość, wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych;
WAŻNE! Do wniosku dołącza się zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza nie wcześniej niż na miesiąc przed zgłoszeniem wniosku,
Osoba składająca wniosek o świadczenie uzupełniające musi ponadto złożyć oświadczenie
o nieposiadaniu prawa do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych lub o posiadaniu prawa do takich świadczeń, wskazując nazwę organu przyznającego oraz wysokość przyznanych świadczeń.
Przyznanie prawa i wysokości oraz wypłata świadczenia uzupełniającego.
W przypadku osób pobierających emeryturę lub rentę jedynie z KRUS, decyzje w sprawie świadczenia uzupełniającego wydaje i świadczenie to wypłaca KRUS. W razie zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, decyzje w sprawie świadczenia uzupełniającego wydaje i świadczenie to wypłaca ten organ, który wypłaca dodatek pielęgnacyjny (KRUS, ZUS, inne).
W jakim czasie zostanie wydana decyzja i od jakiej daty KRUS przyzna świadczenie uzupełniające?
Decyzja zostanie wydana w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. Okolicznością taką może być uprawomocnienie się orzeczenia w sprawie niezdolności do samodzielnej egzystencji. Świadczenie uzupełniające zostanie przyznane od miesiąca, w którym będą spełnione wymagane warunki, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zostanie zgłoszony wniosek o to świadczenie.
O czym należy powiadomić KRUS, jeśli przyznano świadczenie uzupełniające
Mają Państwo obowiązek powiadomić o wszelkich zmianach dotyczących :
- uzyskania prawo do świadczenia pieniężnego finansowanego ze środków publicznych, w tym także do świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym, które przyzna KRUS lub inny organ emerytalny oraz będzie pobierane takie świadczenie,
- zwiększenia się kwoty świadczenia finansowanego ze środków publicznych, które wypłaca podmiot inny niż KRUS (np. ZUS czy ośrodek pomocy społecznej),
- tymczasowego aresztowania albo odbywania kary pozbawienia wolności (nie dotyczy odbywania tej kary w systemie dozoru elektronicznego).
Jeśli nie powiadomią Państwo KRUS o tych okolicznościach a zostanie ono wypłacone, trzeba będzie je zwrócić łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
Ponadto:
Świadczenie uzupełniające jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ze świadczenia 500+ nie dokonuje się potrąceń i egzekucji.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2023 r. poz. 156 ze zm.)
Opracowanie: Iwona Porowska – Zastępca Dyrektora ds. Świadczeń OR KRUS w Opolu
