Rolnik – zawód coraz bezpieczniejszy, czyli jak poprawić bezpieczeństwo pracy w gospodarstwie podczas żniw

Rolnik to jeden z najstarszych zawodów wykonywanych przez człowieka. O tym, jak jest potrzebny, można przekonać się każdego dnia, podczas wizyty w sklepie i zakupu produktów spożywczych.

Rolnik jest pracownikiem samodzielnym, wykonującym ciężką pracę fizyczną, która wymusza posiadanie odpowiednich warunków fizycznych i zdrowotnych, a w obecnych czasach także umiejętności obsługi zaawansowanych technologicznie urządzeń i maszyn rolniczych, wyręczających człowieka w większości jego codziennych obowiązków.

Dzisiaj można powiedzieć, że rolnik to zawód podwyższonego ryzyka. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyjęła na siebie zadanie propagowania zasad, które to ryzyko znacznie obniża.

Lato w gospodarstwie rolnym jest dla rolników okresem nasilonych prac polowych i ogromnego wysiłku. Warto zadbać o to, by czas żniw, czyli zbioru efektów codziennych wysiłków włożonych w uprawę i pielęgnowanie ziemi, przebiegał nie tylko szybko i sprawnie, ale przede wszystkim bezpiecznie.

Prace żniwne, trwające często po kilka lub kilkanaście godzin, obciążone są ryzykiem wystąpienia poważnych w skutkach wypadków.

Pośpiech, nieuwaga, zmęczenie i zmienne warunki atmosferyczne są często przyczyną powstawania zdarzeń, które skutkują niejednokrotnie ciężkim uszkodzeniem ciała.

???????Aby skutecznie zmniejszyć ryzyko zdarzenia wypadkowego, szczególnie ważne i konieczne jest przestrzeganie kilku prostych zasad:

• należy szczególnie zadbać o własne samopoczucie i przystępować do pracy wypoczętym i zdrowym,
• należy ograniczyć ekspozycję ciała na działanie słońca i wysokich temperatur, a podczas pracy robić przerwy na regenerację sił  i uzupełnianie płynów, zwłaszcza w czasie upałów,
• nawykiem powinna być podstawowa inspekcja wszystkich maszyn rolniczych, przede wszystkim stan osłon na ruchomych częściach maszyn przed przystąpieniem do pracy,  jak również codzienne usuwanie plew i kurzu, szczególnie z obudowy łożysk wałów, co ogranicza ryzyko wystąpienia pożaru,
• należy używać wyłącznie  maszyn i urządzeń rolniczych w pełni sprawnych, w dobrym stanie technicznym, a podczas pracy  przestrzegać instrukcji ich obsługi; pamiętać również należy o wyłączaniu napędu za każdym razem, gdy potrzebna jest naprawa czy regulacja używanego sprzętu,
• należy koncentrować się na wykonywanych czynnościach i zachować szczególną ostrożność podczas pracy z kombajnami, maszynami do zbioru słomy, siana oraz płodów rolnych
• należy pracować w obuwiu roboczym z protektorowaną podeszwą i usztywnieniem kostki  oraz stosować wymagane środki ochrony indywidualnej (okulary, nauszniki, kombinezony, itp.??????????????),
• nie wolno przewozić ludzi na przyczepach, pomostach, dyszlach i błotnikach maszyn,
• ważne jest dbanie o ład i porządek w gospodarstwie rolnym, o stan nawierzchni podwórza i ciągów komunikacyjnych, a także o zabezpieczenie schodów, otworów zrzutowych i studzienek,
• nie wolno angażować dzieci do lat 16 do prac w gospodarstwie, przeznaczonych dla dorosłych, do których zalicza się:
  • kierowanie ciągnikami rolniczymi i innymi maszynami samobieżnymi oraz wózkami transportowymi i ładowaczami,
  • obsługa kombajnów do zbioru zbóż, zielonek i okopowych, maszyn żniwnych, kosiarek rolniczych, pras do słomy i siana, kopaczek do zbioru okopowych,
  • sprzęganie i rozprzęganie maszyn i narzędzi rolniczych, przyczep i wozów z ciągnikami rolniczymi, a także pomaganie przy tych czynnościach,
  • obsługiwanie maszyn do przygotowywania pasz – sieczkarni, śrutowników, gniotników, mieszalników i rozdrabniaczy, obsługiwanie młockarni,
  • obsługa dmuchaw, przenośników taśmowych i ślimakowych,
  • załadunek, wyładunek i wysiew tlenkowego wapna nawozowego (wapna palonego),
  • wszelkie prace z chemicznymi środkami ochrony roślin,
  • obsługa ładowaczy i mechanicznych podnośników,
  • prace w silosach zamkniętych, zbiornikach i pojemnikach,
  • obsługa rozpłodników (buhajów, ogierów, knurów, tryków), załadunek i rozładunek zwierząt, prace przy uboju i  rozbiorze zwierząt,
  • wszelkie prace przy użyciu pił łańcuchowych, ścinanie drzew, ściąganie, załadunek i rozładunek drewna o  średnicy większej niż 15 cm,
  • prace w silosach zamkniętych, zbiornikach i  pojemnikach,
  • wszelkie prace na wysokości ponad 3. metrów.

Pełny zakres zaleceń prewencyjnych znajduje się na stronie: www.krus.gov.pl .

Opracowanie: Anna Wołkowiecka – Starszy Inspektor OR KRUS w Opolu